Circulariteit in de praktijk: zo werkt het bij JdB
Circulariteit als fundament
In gesprek met Onno Jansen
Circulariteit is voor JdB geen abstract begrip, maar onderdeel van het dagelijks werk. In gesprek met Onno Jansen, operationeel directeur bij JdB, wordt duidelijk hoe de organisatie circulariteit in de praktijk brengt — van het slim hergebruiken van grondstoffen tot het beperken van transportbewegingen.
Wat verstaat JdB onder circulariteit? “Voor ons is circulariteit het maximaal benutten van wat je al hebt,” begint Onno. “Als we ergens grond ontgraven – dat wil zeggen: uit de bodem halen bij werkzaamheden – dan zoeken we meteen naar een plek waar diezelfde grond weer van waarde kan zijn. Liefst direct, zonder opslag, zonder extra transport. We denken altijd in stromen: wat komt er vrij? En waar kan het weer naartoe?”
Dat gaat verder dan simpel hergebruik. “Soms kunnen we de grond niet meteen opnieuw toepassen — omdat het niet schoon genoeg is of niet op het juiste moment vrijkomt. Dan gaan we zeven, scheiden of tijdelijk opslaan. Alles om die stroom weer bruikbaar te maken, met zo min mogelijk verlies van grond of kwaliteit.”
Hoe ziet dat er in de praktijk uit? “Het begint al bij het ontgraven,” legt Onno uit. “We nemen monsters, brengen de verschillende grondlagen in kaart en graven die vervolgens laag voor laag af. Dat levert een veel schonere stroom op, die beter toepasbaar is. Als het nodig is, halen we er bijmenging uit – materialen die niet in de grond thuishoren, zoals hout, puin of plastic. Door het materiaal daarna te zeven, ontstaat een homogeen product waar je echt iets mee kunt.”
Kun je voorbeelden geven van projecten waarin circulariteit een grote rol speelde? “Het project in Almere springt er voor mij echt uit,” vertelt hij. “We werken daar aan de aanleg van een duinlandschap met bomen. Voor die bomen hebben we bomengrond samengesteld die voldoet aan het RAG-keurmerk — een marktbrede kwaliteitsnorm. De grond is van hoge kwaliteit en vrijwel vrij van aaltjes en onkruiden, zoals Japanse duizendknoop.”
Wat het project bijzonder maakt, is de logistieke aanpak. “In plaats van honderden vrachtwagens hebben we het zand per schip aangevoerd en ter plekke verwerkt via een tijdelijke loswal. Ook de bomengrond — een speciaal bodemmengsel voor gezonde boomgroei — is deels ter plaatse samengesteld met lokaal aangevoerd zand. Zo beperkten we transport, uitstoot én handelingen. Dat is voor mij een mooi voorbeeld van circulair én efficiënt werken.” Ook de natuurontwikkeling in Weimeren, die JdB in opdracht van Staatsbosbeheer uitvoert, laat volgens Onno mooi zien wat circulair werken in de praktijk betekent. “We transformeerden daar landbouwgrond naar natuur. Het veen dat vrijkwam, ging nat het schip in en direct door naar de champignonteelt. Zonder te drogen, zonder tussenopslag. Dat betekent: geen volumeverlies, minder bewerkingen, en een directe herbestemming. Dat is bijna perfect circulair.”
Uitdagingen en trends
Wat onderscheidt JdB in circulariteit ten opzichte van andere partijen? “We voeren zelf projecten uit en combineren dat met GWW, handel én opslag[SL1] . Dat geeft ons grip op het hele proces. We hebben ook een eigen saneringsteam en goed materieel. Maar het echte verschil? Dat zit in onze mensen. Ze weten precies wat ze doen, herkennen grondlagen en weten hoe ze materiaal op de juiste manier moeten afgraven. Daar zit het vakmanschap.”
Zijn er ook uitdagingen waar jullie tegenaan lopen? “Zeker,” zegt Onno. “We merken dat verwachtingsmanagement een belangrijke rol speelt. Wat voor ons vanzelfsprekend is — bijvoorbeeld dat hergebruikte grond lichte vervuiling of restmateriaal kan bevatten — is dat niet altijd voor de afnemer. We moeten dus goed uitleggen wat ze kunnen verwachten, en zorgen dat hun beleving van het product aansluit bij de realiteit. Dat is aan ons.”
Welke trends zie je op het gebied van circulariteit? “Er is veel aandacht voor emissieloos werken,” zegt Onno. “We zien steeds vaker elektrisch materieel en slimmer transport om uitstoot te verminderen. Daarnaast is er een duidelijke verschuiving in hoe we naar materialen kijken. Neem veen, bijvoorbeeld — daarin zit veel CO₂ opgeslagen, en het gebruik ervan staat ter discussie. Wij gebruiken alleen veen dat vrijkomt bij functionele afgraving, de veenwinning is niet het primaire doel. Het opnieuw (hoogwaardig) toepassen van dit veen geeft vervolgens juist heel veel voedingswaarde aan de natuur waardoor de beplanting zonder tussentijdse bemesting langer mee gaat. Tegelijkertijd onderzoeken we actief alternatieven. Die ontwikkeling zie je steeds breder terug in de markt.”
Ideale circulaire toekomst
En hoe ziet de ideale circulaire toekomst eruit, volgens JdB? “Ideaal storten we niets meer. Elke materiaalstroom krijgt een hoogwaardige herbestemming, het liefst zo dicht mogelijk bij de plek waar die vrijkomt. We hergebruiken zoveel mogelijk, met zo min mogelijk transport. En alles moet schoon genoeg zijn om opnieuw in te zetten. Dat is waar we naartoe werken. Circulariteit is geen project dat ooit klaar is — het is een manier van denken en werken.”
JdB bouwt aan een toekomst waarin niets verloren gaat. Door slim om te gaan met vrijkomende materialen en grondstoffen steeds opnieuw in te zetten, maken we circulariteit tastbaar op ieder project. Met vakmanschap, samenwerking en duurzame keuzes creëren we grondoplossingen die niet alleen vandaag effect hebben, maar ook bijdragen aan een toekomstbestendige leefomgeving.
Thema's voor een betere leefomgeving
Grond is voor ons meer dan ondergrond. De juiste inzet bepaalt de kwaliteit van onze leefomgeving. We starten altijd met een grondige voorbereiding, slim ontwerpen, efficiënt berekenen en gedetailleerde planning. Duurzaamheid is onze leidraad, of het nu gaat om het versterken van dijken, het vergroenen van parken, het leefbaar maken van woonwijken, het saneren van vervuilde grond, of het teruggeven van landbouwgrond aan de natuur. We creëren voorwaarden voor een blijvend duurzame, groene toekomst.